Từ Điển Thuật Ngữ AI Tiếng Việt A–Z
Hiểu ngay bản chất 50+ thuật ngữ trí tuệ nhân tạo quan trọng nhất 2026 — từ LLM, Token, RAG, Hallucination đến AI Agent, MCP, Vibe Coding — kèm ví dụ thực tế trong công việc và tài liệu hướng dẫn tại /tai-lieu/.
A
Agentic Workflow (Luồng Tự động hóa Tác nhân Đa bước)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Khác với tự động hóa cứng nhắc kiểu cũ (chỉ sao chép cột A sang cột B), Agentic Workflow cho phép AI tự đọc dữ liệu, tự phán…
AGI (Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: Là cấp độ AI trong tương lai có khả năng tự học hỏi, suy luận và thực hiện mọi công việc trí óc ngang ngửa hoặc vượt qua con…
AI Agent (Tác nhân AI Tự chủ)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Nếu Chatbot thông thường giống như người chỉ ngồi trả lời câu hỏi, thì AI Agent là một "nhân viên thực thụ" có cả Bộ não (LLM…
AI đa phương thức
AI đa phương thức là mô hình có thể hiểu và tạo nhiều loại dữ liệu — văn bản, hình ảnh, âm thanh, video — trong cùng một hệ thống.
AI Guardrails (Hàng rào Kiểm soát An toàn AI)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Là bộ quy tắc "vòng kim cô" đặt chặn ở đầu vào và đầu ra của Chatbot chăm sóc khách hàng để đảm bảo AI không bao giờ nói xấu…
AI Lead Magnet & Pond Gate (Phễu Quà tặng Thu hút Khách hàng)
DOC-211Hiểu trong 30 giây: Thay vì chỉ chạy quảng cáo bán hàng khô khan, bạn cung cấp cho khách hàng một tài liệu thực chiến giá trị cao, một bài trắc n…
AI Personalized Outreach (Tiếp cận B2B Cá nhân hóa)
DOC-223Hiểu trong 30 giây: Thay vì gửi 1 bức thư quảng cáo giống hệt nhau cho 500 khách hàng (dễ bị vào hòm thư rác), AI tự động đọc website và tin tức…
AI ROI & Time Saved (Đo lường Lợi tức Đầu tư AI)
DOC-224Hiểu trong 30 giây: Là công thức tính toán hiệu quả kinh tế thực tế khi áp dụng AI vào công việc: lấy (Số giờ nhân sự tiết kiệm được mỗi tháng ×…
AI tạo sinh
AI tạo sinh là loại AI có khả năng tạo ra nội dung mới — văn bản, hình ảnh, âm thanh, video hoặc code — dựa trên những gì nó đã học từ dữ liệu hu…
AI Upscaler & Enhancer (Nâng cấp Ảnh Mờ Lên 4K/8K)
DOC-204Hiểu trong 30 giây: Khác với việc kéo giãn ảnh thông thường làm ảnh bị vỡ hạt, AI Upscaler dùng trí tuệ nhân tạo để "tái tạo và vẽ bù" các chi ti…
Ảo giác AI
Ảo giác AI là hiện tượng mô hình đưa ra thông tin sai hoặc bịa đặt nhưng trình bày rất tự tin, như dẫn nguồn không tồn tại hay số liệu không có t…
API & API Key (Chìa khóa Kết nối Phần mềm)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: API giống như "người chạy bàn" chuyển yêu cầu từ phần mềm A (như n8n hoặc Google Sheets) sang phần mềm B (như ChatGPT/Gemini)…
Artifacts / Canvas (Cửa sổ Hiển thị Trực tiếp)
DOC-213Hiểu trong 30 giây: Là khung màn hình thứ hai nằm ngay bên cạnh khung chat (trên Claude, ChatGPT, Gemini, Qwen) dùng để hiển thị trực tiếp trang…
Aspect Ratio (Tỷ lệ Khung hình Chuẩn Nền tảng)
DOC-201Hiểu trong 30 giây: Là tỷ lệ chiều rộng so với chiều cao của bức ảnh hoặc video AI: 9:16 là khung dọc toàn màn hình điện thoại (TikTok, Reels, Sh…
B
B-Roll AI (Cảnh Quay Minh Họa Bổ Trợ)
DOC-202Hiểu trong 30 giây: Trong sản xuất video, A-Roll là cảnh chính quay người đang nói chuyện, còn B-Roll là các cảnh hình ảnh/video chèn đè lên để m…
Batch Processing / Bulk Create (Sản xuất Hàng loạt)
DOC-221Hiểu trong 30 giây: Là phương pháp kết nối 1 bảng dữ liệu (Excel / Google Sheets / CSV) chứa 30 dòng nội dung với một mẫu thiết kế hoặc luồng AI…
Blueprint JSON (Bản Vẽ Quy Trình Đóng Gói)
DOC-210Hiểu trong 30 giây: Là một file văn bản có đuôi .json chứa toàn bộ sơ đồ lắp ráp và cấu hình của một quy trình tự động hóa (trên n8n hoặc Make).…
C
Camera Motion Control (Điều khiển Góc máy Điện ảnh)
DOC-202Hiểu trong 30 giây: Là các từ khóa chỉ đạo người quay phim ảo trong công cụ Video AI: Pan (lia máy ngang), Tilt (hất máy lên/xuống), Dolly In (đẩ…
Chain-of-Thought / CoT (Tư duy Chuỗi Suy luận)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Là kỹ thuật yêu cầu AI phải "nháp từng bước suy nghĩ ra giấy" trước khi đưa ra kết luận cuối cùng, giúp tăng độ chính xác lên…
Character Consistency (Đồng nhất Nhân vật AI)
DOC-201Hiểu trong 30 giây: Là kỹ thuật giữ cho khuôn mặt, kiểu tóc, vóc dáng và trang phục của một nhân vật AI không bị biến đổi qua hàng chục bức ảnh h…
Chunking (Chia nhỏ Tài liệu Chuẩn hóa Cho AI)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Khi nạp một cuốn tài liệu 200 trang vào hệ thống Chatbot RAG, hệ thống sẽ cắt cuốn sách đó thành từng đoạn văn nhỏ (gọi là Ch…
Cơ sở dữ liệu vector
Cơ sở dữ liệu vector lưu trữ embedding và cho phép tìm nhanh những nội dung có ý nghĩa gần nhất với câu hỏi — thành phần quan trọng của hệ thống…
Computer Use / Browser Agent (AI Tự Điều Khiển Máy Tính)
DOC-214Hiểu trong 30 giây: Là khả năng AI tự nhìn vào màn hình máy tính, tự di chuyển chuột, tự bấm nút và gõ bàn phím trên trình duyệt web để làm việc…
Context Window (Cửa sổ Ngữ cảnh / Bộ nhớ Tạm thời)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: Là "sức chứa bàn làm việc" của một con AI trong một cuộc trò chuyện — quy định AI có thể đọc và nhớ được tối đa bao nhiêu tra…
Cửa sổ ngữ cảnh
Cửa sổ ngữ cảnh là lượng thông tin tối đa (tính bằng token) mà mô hình AI có thể "nhìn thấy" cùng lúc trong một cuộc trò chuyện, gồm cả câu hỏi,…
Custom GPTs & Gemini Gems (Trợ lý AI Đóng gói Riêng)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Là tính năng cho phép bạn cài sẵn "Hướng dẫn công việc cố định (System Instructions)" + "Tài liệu mẫu của công ty" thành một…
D
Data Masking (Ẩn danh hóa Dữ liệu Nhạy cảm)
DOC-224Hiểu trong 30 giây: Là bước thay thế các thông tin bí mật thật (Tên khách hàng, Số điện thoại, CCCD, Tên công ty, Giá vốn mật) bằng các mã giả đị…
Deep Research (Tác nhân Nghiên cứu Sâu)
DOC-220Hiểu trong 30 giây: Thay vì trả lời ngay trong 3 giây, chế độ Deep Research (trên Gemini, Perplexity, ChatGPT) sẽ tự động dành ra 3–10 phút để đọ…
Digital Twin / AI Avatar (Bản Sao Kỹ Thuật Số)
DOC-207Hiểu trong 30 giây: Là nhân vật ảo được nhân bản từ chính khuôn mặt, cử chỉ và giọng nói của bạn. Bạn chỉ cần quay video mẫu 2 phút một lần duy n…
E
Embedding
Embedding là cách biến văn bản, hình ảnh thành dãy số (vector) thể hiện ý nghĩa, để máy tính có thể so sánh mức độ giống nhau về nội dung.
Embeddings & Vector Database (Mã hóa Ngữ nghĩa)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Là cách AI biến các câu văn tiếng Việt thành các tọa độ số học để hiểu "ý nghĩa" chứ không chỉ tìm khớp từng chữ cái. Nhờ đó…
F
Faceless Channel (Kênh Video Không Lộ Mặt)
DOC-203Hiểu trong 30 giây: Là mô hình xây dựng kênh TikTok, YouTube Shorts, Reels thu hút hàng trăm ngàn người theo dõi và tạo doanh thu hoàn toàn bằng…
Few-Shot Prompting (Ra lệnh Kèm Ví dụ Mẫu)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Thay vì chỉ mô tả bằng lời suông, bạn dán kèm vào câu lệnh 1–3 ví dụ mẫu về kết quả mà bạn ưng ý nhất để AI bắt chước chính x…
Fine-Tuning & LoRA (Tinh chỉnh Mô hình Chuyên biệt)
DOC-204Hiểu trong 30 giây: Là việc dạy thêm cho một mô hình AI gốc bằng một bộ dữ liệu nhỏ riêng của bạn (ví dụ: 15 bức ảnh sản phẩm thật của shop bạn,…
G
Generative AI / GenAI (AI Tạo sinh)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Là nhánh Trí tuệ nhân tạo có khả năng "sáng tạo ra nội dung mới hoàn toàn" (văn bản, hình ảnh, video, âm nhạc, giọng nói, mã…
GEO (Tối ưu Hiển thị Trên Công cụ Tìm kiếm AI)
DOC-221Hiểu trong 30 giây: Nếu SEO truyền thống là tối ưu bài viết để lên Top 10 đường link xanh của Google, thì GEO là cách cấu trúc nội dung (bảng biể…
Grounding (Neo Dữ liệu Thực tế Chống Bịa đặt)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Là kỹ thuật "buộc chặt" câu trả lời của AI vào một nguồn sự thật cụ thể (như kết quả tìm kiếm Google thời gian thực hoặc file…
H
Hallucination (Ảo giác AI / Bệnh AI Tự Bịa)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Là hiện tượng AI trả lời bằng giọng văn cực kỳ tự tin, trôi chảy nhưng thông tin, con số hoặc điều khoản pháp luật bên trong…
Hook 3 Giây (Mồi Câu Chú Ý Mở Đầu)
DOC-208Hiểu trong 30 giây: Là 3 giây đầu tiên của một video ngắn (hoặc 2 dòng đầu tiên của một bài viết) được thiết kế để phá vỡ trạng thái lướt vô thức…
Human-in-the-Loop / HITL (Con người Kiểm duyệt Chốt chặn)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Là nguyên tắc thiết kế hệ thống tự động hóa thông minh: để AI làm 90% việc nặng nhọc (thu thập, phân tích, viết bản nháp), nh…
I
Image-to-Video / I2V (Chuyển Ảnh Tĩnh Thành Video)
DOC-201Hiểu trong 30 giây: Là quy trình chuẩn của dân chuyên nghiệp khi làm Video AI: thay vì gõ chữ bảo AI tạo video từ con số 0 (rất dễ lệch mặt nhân…
Inpainting & Outpainting (Sửa Vùng Chọn & Mở Rộng Ảnh)
DOC-204Hiểu trong 30 giây: Inpainting là bôi chọn một góc nhỏ trong bức ảnh (ví dụ: cái áo hoặc bàn tay) để yêu cầu AI sửa lại đúng góc đó mà giữ nguyên…
J
K
Keyframe (Khóa Khung hình Đầu & Cuối)
DOC-202Hiểu trong 30 giây: Là tính năng trong các công cụ Video AI (Kling, Veo, Luma) cho phép bạn nạp vào Bức ảnh ở giây thứ 0 (Start Frame) và Bức ảnh…
Knowledge Base (Kho Tri thức Nội bộ cho AI)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Là "tủ sách nghiệp vụ" chứa các file quy trình SOP, bảng giá, câu hỏi thường gặp và chính sách của riêng công ty bạn được làm…
L
Lip-Sync AI (Đồng bộ Khẩu hình Nhép môi)
DOC-207Hiểu trong 30 giây: Là công nghệ khớp chuyển động môi, cơ mặt và hàm của nhân vật trong ảnh/video trùng khớp 100% với từng âm tiết trong file giọ…
LLM (Mô hình Ngôn ngữ Lớn)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: Là "bộ não cốt lõi" đứng đằng sau các trợ lý như ChatGPT, Claude, Gemini, DeepSeek — được huấn luyện trên hàng ngàn tỷ từ vựn…
Local AI / Self-Hosted AI (AI Chạy Riêng Nội Bộ)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Là việc tải mô hình AI và phần mềm tự động hóa về chạy trực tiếp trên máy tính cá nhân hoặc máy chủ VPS riêng của công ty bạn…
M
Master Prompt 5 Thành Phần (Công thức Siêu Câu Lệnh)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Là cấu trúc câu lệnh chuẩn chuyên gia của Hocmate giúp trị dứt điểm bệnh văn mẫu AI, bao gồm đủ 5 mảnh ghép: (1) Vai trò chuy…
MCP (Giao thức Kết nối Ngữ cảnh Mô hình)
DOC-214Hiểu trong 30 giây: Hãy tưởng tượng MCP giống như "cổng cắm USB-C vạn năng" cho thế giới AI: một chuẩn chung giúp Claude, Cursor hay các AI Agent…
Mô hình mở
Mô hình mở là mô hình AI công bố trọng số (weights) để ai cũng có thể tải về, chạy trên máy riêng hoặc tinh chỉnh — ví dụ Llama, Qwen, DeepSeek,…
Mô hình ngôn ngữ lớn
Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) là mô hình AI được huấn luyện trên lượng văn bản khổng lồ để hiểu và tạo ra ngôn ngữ tự nhiên; đây là "bộ não" phía sa…
Multi-Agent System (Hệ thống Đa Tác nhân AI Phối hợp)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Thay vì bắt 1 con AI làm tất cả mọi việc dễ bị quá tải, bạn chia công việc cho một "ban dự án gồm nhiều AI chuyên trách": Age…
Multimodal AI (AI Đa phương thức)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: Là thế hệ AI có đủ "tai nghe, mắt thấy, miệng nói" — tức là cùng một mô hình có thể vừa đọc chữ, vừa nhìn hiểu bức ảnh/video,…
N
Native Audio Generation (Video AI Tự Sinh Âm Thanh Gốc)
DOC-202Hiểu trong 30 giây: Là bước nhảy vọt của công nghệ Video AI (tiêu biểu là Google Veo 3): khi tạo video, AI không còn tạo ra đoạn phim câm nữa mà…
Negative Prompt (Câu lệnh Loại trừ Lỗi)
DOC-204Hiểu trong 30 giây: Là phần chỉ định rõ những thứ bạn TUYỆT ĐỐI KHÔNG MUỐN xuất hiện trong bức ảnh, video hoặc bài viết của AI (ví dụ: cấm biến d…
Node (Khối Chức năng Trong n8n)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Trong phần mềm tự động hóa n8n, mỗi "Node" là một viên gạch hình vuông đảm nhiệm đúng 1 việc cụ thể (ví dụ: Node lấy dòng mới…
O
OCR & AI Vision (Đọc Chữ & Hiểu Ảnh Thông Minh)
DOC-219Hiểu trong 30 giây: Là khả năng AI nhìn vào ảnh chụp hóa đơn, hợp đồng scan bị nghiêng, bảng biểu chụp bằng điện thoại hoặc chữ viết tay rồi chuy…
Open-Weight / Open-Source AI (Mô hình AI Mở Tự chủ)
DOC-224Hiểu trong 30 giây: Là các mô hình AI được công bố công khai toàn bộ bộ trọng số thông minh (như DeepSeek R1, Alibaba Qwen 2.5, Meta Llama 3.3) c…
P
Prompt
Prompt là câu lệnh hoặc yêu cầu bạn đưa cho AI — chất lượng prompt quyết định phần lớn chất lượng kết quả.
Prompt Caching (Bộ nhớ Đệm Tiết kiệm 80% Phí API)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Khi bạn có một cuốn tài liệu quy định công ty hoặc bảng giá dài 50 trang phải gửi kèm trong mọi câu hỏi API, tính năng Prompt…
Prompt Engineering (Nghệ thuật Thiết kế Câu lệnh)
DOC-215Hiểu trong 30 giây: Không phải là học thuộc lòng vài câu thần chú máy móc, mà là kỹ năng truyền đạt yêu cầu, bối cảnh và tiêu chuẩn nghiệm thu rõ…
R
RAG (Tạo sinh Tăng cường Truy xuất Tài liệu)
DOC-212Hiểu trong 30 giây: Hãy tưởng tượng RAG giống như việc cho AI đi thi theo hình thức "Đề mở được mang tài liệu vào phòng": trước khi trả lời khách…
Reasoning Model (Mô hình AI Suy luận Sâu)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: Là dòng mô hình AI biết "dừng lại suy nghĩ, tự đặt giả thuyết và tự kiểm tra lỗi" trong vài chục giây trước khi trả lời (như…
Role-Play AI (Đóng vai Thực hành Đàm phán & Phỏng vấn)
DOC-223Hiểu trong 30 giây: Là kỹ thuật biến AI thành một "khách hàng khó tính" hoặc "nhà tuyển dụng khắt khe" để bạn tập dượt đối đáp, xử lý từ chối và…
S
Seed Number (Mã Hạt giống Khóa Bố cục Ảnh/Video)
DOC-201Hiểu trong 30 giây: Mỗi khi AI tạo ra một bức ảnh hay video, nó bắt đầu từ một dãy số ngẫu nhiên gọi là "Seed". Nếu bạn giữ nguyên mã số Seed của…
Storyboard AI (Bảng Phân Cảnh Kịch Bản Hình Ảnh)
DOC-206Hiểu trong 30 giây: Là bảng kế hoạch chia một video 30–60 giây thành từng cảnh nhỏ 5–8 giây: quy định rõ ở từng cảnh có Nhân vật nào, Góc máy qua…
System Prompt (Chỉ thị Hệ thống Gốc)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Là "bản nội quy và mô tả công việc gốc" được cài ngầm cho AI ngay từ đầu để quy định nhân cách, nhiệm vụ, giới hạn được phép…
T
Temperature (Nhiệt độ Sáng tạo Của AI)
DOC-209Hiểu trong 30 giây: Là thanh trượt từ 0.0 đến 1.0 điều chỉnh mức độ "bay bổng hay nghiêm túc" của AI: đặt gần 0 (như 0.1–0.2) giúp AI trả lời cực…
Tinh chỉnh mô hình
Tinh chỉnh (fine-tuning) là huấn luyện thêm một mô hình AI có sẵn trên dữ liệu riêng để nó giỏi hơn ở một nhiệm vụ, phong cách hoặc lĩnh vực cụ t…
Token (Đơn vị Đếm Chữ & Tính Phí Của AI)
DOC-216Hiểu trong 30 giây: AI không đếm văn bản theo từng từ như con người mà cắt nhỏ thành các mảnh gọi là "Token". Trong tiếng Việt, 1.000 Token tương…
Trí tuệ nhân tạo
Trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực xây dựng hệ thống máy tính có thể thực hiện những việc thường cần trí tuệ con người như hiểu ngôn ngữ, nhận diệ…
TTS & STT (Chuyển Chữ Thành Giọng nói & Gỡ băng Âm thanh)
DOC-205Hiểu trong 30 giây: TTS (Text-to-Speech) là biến văn bản kịch bản thành file âm thanh giọng người đọc truyền cảm (như ElevenLabs, Vbee); ngược lạ…
V
Vibe Coding (Lập trình Bằng Ngôn ngữ Tự nhiên)
DOC-213Hiểu trong 30 giây: Thuật ngữ bùng nổ năm 2025–2026 chỉ phương pháp tạo ra phần mềm, ứng dụng web và công cụ tự động hóa bằng cách mô tả ý tưởng,…
Voice Cloning (Nhân bản Giọng nói Cá nhân)
DOC-205Hiểu trong 30 giây: Là công nghệ học chất giọng, âm sắc và cách nhấn nhá riêng của bạn chỉ từ một đoạn ghi âm mẫu ngắn (1–3 phút), sau đó cho phé…
W
Z
Hiểu thuật ngữ rồi — Giờ áp dụng vào công việc thế nào?
Khám phá 50+ Công cụ AI kèm điểm TTT AI Score tại /cong-cu-ai/ hoặc đọc ngay 24 cuốn Sổ tay hướng dẫn thực chiến tại /tai-lieu/.
